Wat is sclerodermie?
Sclerodermie of systemische sclerose is een zeldzame, chronische ziekte, die veroorzaakt wordt door een ontregeld afweersysteem (auto-immuun ziekte). Hierbij raakt gezond weefsel beschadigd en wordt het vervangen door stug littekenweefsel. Als gevolg hiervan verharden weefsels, waardoor er allerlei afwijkingen en vervormingen ontstaan. Het meest opvallend is de verharding van de huid, maar ook bloedvaten en organen kunnen worden aangetast. Bloedvaten vernauwen en worden stijf, waardoor de bloedstroom bemoeilijkt wordt. Wanneer dit in de kleine bloedvaten van de handen en voeten gebeurd kunnen hardnekkige zweren (ulcera) aan de vingers en tenen (digitaal) ontstaan.
Wat zijn digitale ulcera?
Digitale ulcera zijn zeer pijnlijke, open wondjes op de vingers of tenen, die gemakkelijk ontstoken kunnen raken. In veel gevallen blijven ze lang aanwezig en kan er bij de genezing vervorming van de vinger of teen optreden. Ook komen digitale ulcera vaak terug.
Dit alles kan grote invloed hebben op het dagelijks leven. Eenvoudige, alledaagse bezigheden, zoals het dichtknopen van kleding, schrijven, koken of werken in de tuin kunnen bemoeilijkt worden.
Hoe ontstaan digitale ulcera?
De doorbloeding van weefsels wordt normaal gesproken nauwkeurig gereguleerd door stoffen in het lichaam die de bloedvaten verwijden en stoffen die de bloedvaten vernauwen. Door de effecten van sclerodermie wordt de aanmaak van deze stoffen in de bloedvaten verstoord en wordt er bijvoorbeeld relatief te veel van de vaatvernauwende stof, endotheline, gemaakt en te weinig van de vaatverwijdende stoffen stikstofoxide en prostacycline. Dit zorgt ervoor dat bijvoorbeeld de kleine bloedvaatjes van de handen en voeten nauwer en stijver worden, waardoor het bloed er niet meer goed doorheen kan stromen.
Het weefsel in de vingers en tenen krijgt hierdoor niet meer genoeg bloed met zuurstof en de benodigde voedingsstoffen en kan makkelijker beschadigd worden. Ook zorgt het gebrek aan voedingsstoffen en zuurstof ervoor dat het weefsel zich langzamer en slechter kan herstellen na een beschadiging. Hierdoor kunnen er hardnekkige (chronische) zweren op de vingers en tenen (digitale ulcera) ontstaan.
Hoe vaak komen digitale ulcera bij sclerodermie voor?
Digitale ulcera zijn een veelvoorkomende complicatie bij patiënten met sclerodermie. Bijna twee op de drie patiënten heeft wel eens last van digitale ulcera. Bij een op de drie patiënten met sclerodermie treden digitale ulcera op die slecht genezen of steeds terugkomen.
